گرافیک

نور خورشيد شامل طيف وسيعي از نورهاي مرئي (قرمز، نارنجي، زرد، سبز، آبي، نيلي، بنفش و طيفي از رنگ قرمز)  اشعة مادون قرمز و اشعه ماوراء بنفش ـ كه قابل رويت نيستند ـ مي‌باشد. اين طيف وسيع نورها عموماً براي درمان بيماري‌ها و دردهاي فيزيكي و رواني مورد استفاده قرار مي‌گيرند. رنگ‌درماني به شيوه‌هاي زير صورت مي‌گيرد: نمابش طيف‌هاي رنگي، استعمال روغن‌هاي رنگي اشباع‌شده به هنگام ماساژ بدن، تصور و تجسم‌كردن تصاوير و رنگ‌ها و حتي مصرف مواد اوليه رنگي در غذاها.

رنگ‌ها نقش بسيار مهمي در سلامتي و تندرستي ما دارند.در مصر باستان در معبد بعلبك بيماران دراتاق‌هايي مخصوص تحت درمان قرار مي‌گرفتند. ويژگي‌ اين اتاق‌ها در تفكيك كردن و تجزيه كردن پرتوهاي خورشيد به طيف‌هاي رنگي بود. در شهر قديمي بابل Hanging Gardens   مردم به سياحت و تفريح مي‌پرداختند. و علت آن بهره‌مندي از خاصيت شفابخشي رنگ‌ها در گياهان خوش‌رنگ و خوش‌بوي موجود در شهر بود. در هندوستان نيز طبيبان آيورودا كه از قديمي‌ترين روش‌ها، براي درمان بيماران خود استفاده مي‌كردند، معتقد بودند تعدادي از رنگ‌ها با هر يك از هفت چاكراي بدن در ارتباط‌اند كه هر يك از اين چاكراها، مركز انرژي و نماينده يك عضو و يك جنبه از روح انسان است. امروزه، همين شيوه براي درمان بسياري از مشكلات فيزيكي و رواني به‌كار مي‌رود.

اين قضيه مختص به اواخر قرن 17 نيست. بلكه در عصر مدرن نيز ، فيلسوف و رياضي‌دان معروف انگليسي، نيوتن آزمايشاتي را بر روي نور و منشور انجام داد، و به اين نتيجه رسيد كه نور در حقيقت تركيبي از طيف‌ها با رنگ‌هاي مختلف است.

در فرون گذشته طبيبان از رنگ‌ها براي درمان بيماريهاي رواني و روحي، همچنين مرض آبله و رفع اثرات باقي‌‌مانده از آن، استفاده مي‌كردند. تاثيرات مثبت رنگ‌ها بر درمان بيماران تا سال 1878 نامعلوم بود، تا دكتر Edwin d.Babbitكتابي با عنوان قوانين نور و رنگ منتشر كرد .وي در اين كتاب توصيفي از رنگ‌درماني ـ رنگينه‌درماني ـ ارائه داد و از آن به‌عنوان شيوه‌اي موثر در شفابخشي انواع دردها، سوختگي‌ها، تحريكات عصبي، تشنج‌ها و... يادكرد.

البته عمده‌ترين مباحث در رنگ درماني توسط دكترDinsha p. Ghadiali  ) ـ هندي‌الاصل و تبعه آمريكا ارائه شد. وي سالهاي متمادي به تحقيق در خصوص رنگ‌ها و نشانه‌هاي آنها بر امراض مختلف پرداخت و از نظريات Babbit  نيز بهره برد. در سال1920، وي سيستمي را معرفي كرد كه شامل جعبه و لامپي با نام Spetro- Chrome   بود. تاثيرات اين جعبه جادويي بةزودي منتشر شد و از آن براي درمان بيماريهايي مثل سل، سوزاك، ديابت استفاده مي‌كردند. هر چند كه دكتر Dinsha  زمان بسياري را صرف دفاع از پروژه خود در مقابل بسياري از پزشكان و دادگاه عصر خودكرد. اما تلاش‌هاي وي الهام‌بخش پزشكاني است، كه امروز رنگ‌درماني را جايگزين درمانهاي ديگر كرده‌اند.

در سال 1947 روانشناسي از سوئيس، دكتر Maxluscher  پروژه‌‌اي، با نام تست رنگ ارائه داد، كه امروزه توسط تعداد زيادي از روانشناسان مورد استفاده قرار مي‌گيرد.  اين تست شامل 43 رنگ از 73 رنگ گزينش شده بود. بيمار با مشاهده رنگ‌ها، تعدادي را انتخاب مي‌كند و تعدادي را حذف مي‌كند، درمانگر با بررسي رنگ‌هاي انتخاب شده، نظريه خود را در خصوص درمان شخص اعلام مي‌كند. براي مثال، اگر بيمار رنگ‌هاي تيره را انتخاب كرده باشد به او پيشنهاد مي‌كند، زمان بيشتري را صرف استراحت و تخليه استرس‌ها كند. در همين سالها بود، كه محققي روسي با نام V.skrakov آزمايشاتي را براي جداسازي طول موج‌هاي مختلف در پرتوها انجام داد، تا تاثيرات اين طيف‌هاي تفكيك شده را به سيستم عصبي مشاهده كند. وي در تحقيقاتش مشاهده كرد، نور قرمز باعث تحريك غده‌هاي فوق‌كليوي و افزايش ضربان قلب و افزايش فشار خون مي‌شود. وي همچنين تحقيقاتي را در مورد درمان دردهاي عصبي و تنظيم خواب و اختلالات هورموني انجام داد .

رنگ، يكي از اجزاي نور است، كه شامل طول موج‌هاي مختلفي از انرژي است. وقتي نور روي سلولهاي گيرنده ‌نور در شبكيه چشم قرار مي‌گيرد،. به تكانه‌هاي الكتريكي تبديل مي‌شود، و به سمت مغز حركت مي‌كند و باعث رها شدن هورمونها مي‌شود.

درنظر بگيريد كه در فصول سرما مثل زمستان خصوصاَ در نواحي، شمال به دليل كاهش تابش خورشيد، جذب كمتري از پرتوها صورت مي‌گيرد.در اين فصول درصد زيادي از مردم دچار بي‌حوصلگي و افسردگي مي‌شوند، چرا كه كمتر در معرض تابش نور خورشيد قرار مي‌گيرند. نور خورشيد به تنظيم ترشحات ملاتونين و افزايش سروتونين در مغز كمك مي‌كند، و در بهبود افسردگي و بي‌حوصلگي موثر است. استدلال رنگ درمانها اين است كه اگر نور خورشيد، تاثيرات عميق و ژرفي در سلامتي دارد، پس به همان اندازه اجزاي تفكيك شده‌اش كه شامل پرتوها و طيف‌هاي رنگي مي‌شوند، مفيد و براي سلامتي و تندرستي ضروري‌اند.

رنگ درمان از تكنيك‌هاي مختلفي بهره مي‌گيرد. تاباندن اشعه‌ها از طريق فيلترهاي مخصوص روي بدن بيمار، يا تاباندن پرتوهاي رنگي خيلي ضعيف و ملايم، به داخل چشم بيمار، برخي از اين تكنيك‌ها هستند. گاهي تشخيص درمانگر در استفاده از پارچه‌هاي رنگي در پوشش بيمار است.

تشخيص بيماري و روش درمان آن، مستلزم نشست‌هاي متعدد بين بيمار و پزشك است. برخي از درمانها به حدي ساده هستند كه حتي در منزل نيز امكان اجراي آن وجود دارد. و درمانگر توصيه مي‌كند كه آن‌را چندين‌بار، به‌طور منظم در منزل اجرا كند. اين موارد شامل پوشيدن لباس‌هاي رنگي، مصرف غذاهاي رنگي، تجسم تصاوير رنگي و نشستن‌، مقابل اشعه‌هاي فيلتر شده نور، براي مدت زماني معين. تجسم كردن رنگ‌ها و تصاوير رنگي وحمام نور باعث آرامش و ريلكسي مي‌شود.

هنگامي‌كه صحبت از بيماريهاي جدي و سختي مثل ايدز، آسم، ديابت و سرطان مي‌شود، پزشكان و درمانگران رنگ‌درمان، استفاده از روش ها و داروهاي قراردادي كه براي درمان اين بيماري‌ها توسط متخصصين مربوطه تجويز مي‌شود را توصيه مي‌كنند. و معتقدند هيچ دارو و درماني نبايد جايگزين تجويز پزشك متخصص شود.

پزشكان در زمينه پرتوهاي رنگي اثرات بسيار مفيد و ماندگاري را در درمان  افسردگي و بي‌حوصلگي يافتند. مشاهدات آنها نشان مي‌دهد كه تاثير پرتوها بر تسكين دردهاي عصبي، تنظيم ساعات خواب و اختلالات ناشي از افسردگي بسيار وسيع و قابل تامل است.

هشدارها

از جايگزين كردن رنگ‌درماني به جاي شيوه‌هاي درماني كه متخصص براي بيماريهاي خاص و سخت توصيه كرده، پرهيز كنيد.

اگر از بيماري صرع رنج مي‌بريد، به‌هنگام استفاده از پرتوهاي(خصوصاً هنگام فلش زدن) محتاط باشيد.

اگر از رنگ درماني بهره مي‌بريد از خيره شدن به منبع نور خودداري كنيد( بهتر است به جسمي كه توسط پرتوها روشن شده نگاه كنيد).

اگر از نسخه پزشكي استفاده مي‌كنيد، حتماً هشدارها و اخطارهايي را كه براي مصرف هر دارو ذكر شده، مطالعه كنيد و از اين‌كه نور براي شما ايجاد حساسيت نمي‌كند مطمئن شويد.