رونمایی نشانه سازمان دامپزشكی كشور

شانه سازمان دامپزشکی کشور در مراسم روز ملی دامپزشکی رونمایی شد.


ادامه نوشته
+ نوشته شده در شنبه بیست و نهم مهر ۱۳۹۱ ساعت 14:45 توسط محسن نظری

نمایشگاهی از تجربیات حروف و تصویر با عنوان چرکنویس

نمایشگاهی از تجربیات حروف و تصویر با عنوان چرکنویس در زنجان برگزار شد.
این نمایشگاه حاصل تجربیاتی بود پیرامون حروف تصویر که زیر نظر نقی واسعی انجام شده بود.


ادامه نوشته
+ نوشته شده در پنجشنبه بیست و هفتم مهر ۱۳۹۱ ساعت 9:51 توسط محسن نظری

فراخوان اولین جشنواره هنری «كتاب در آینه»

فراخوان اولین جشنواره هنری «کتاب در آینه» منتشر شد.


ادامه نوشته
+ نوشته شده در پنجشنبه بیست و هفتم مهر ۱۳۹۱ ساعت 9:47 توسط محسن نظری

ورک شاپ طراحی پوستر محمد اردلانی

سازمان زیباسازی شهر تهران با همکاری موزه هنرهای دینی امام علی (ع) ورکشاپ پوستر "غدیر" را برگزار می کند.

گرافیک نت؛ سرپرستی این کارگاه دو روزه که در روزهای پنج شنبه و شنبه 27 و 29 مهر ماه برگزار می شود را محمد اردلانی "از اعضای افتخاری گرافیک نت" به عهده دارد.
ادامه نوشته
+ نوشته شده در پنجشنبه بیست و هفتم مهر ۱۳۹۱ ساعت 9:44 توسط محسن نظری

هنر گرافیک3

نشان‌های دوستی و فرهنگ

  • دراین پرچم بازی‌های المپیک به طراحی پیردو کوبرتون [۷۴] تاثیر گرافیکی ساده کاری‌های موندریان به خوبی آشکار است.

  • این نشان صلح در خاورمیانه یک کار گرافیک است که از ترکیب واژه‌های هبرو، عربی و انگلیسی صلح درست شده‌است.[۷۵]

  • این پرچم یونسکو (سازمان آموزش، دانش و فرهنگ ملل متحد) است. که نوعی استفاده از مینی مالیزم را نشان می‌دهد.[۷۶]

  • دراین پرچم استان هلند جنوبی واقع در جنوب هلند بابه کاربری از اصول مینی مالیزم و استفاده درست گرافیکی از نمادهای قومی از نظر زیباشناسی یک کار گرافیکی زیباست.[۷۷]

نشان‌های اطلاعاتی شیوهٔ ویَنی [۷۸]

ورود کارهای گرافیک مدرن در نشانهای اطلاعاتی با ایجاد موزهٔ اقتصادی و اجتماعی در وین به همت اتو نوراث [۷۹] اقتصاد دان اتریشی در ۱۹۲۱ آغاز شد. و چنین بود که «شیوهٔ ویَنی» [۸۰] (که سپس به ISOTYPE شناخته شد) پایه گرفت. این شیوه سیستمی برای نشان دادن اعداد آماری پیشنهاد می‌کرد که به تماشاگر کمک می‌نمود تا مسائل و مشکلات اقتصادی و اجتماعی را به نحو آسانتری بصورت بصری ببیند و آنها را به خاطر بسپرد. در ماه می ۱۹۲۵ نخستین نمایشگاه گرافیکی این موزه افتتاح شد. در این نمایشگاه همچنین طرح‌های گرافیکی برای بهداشت و تندرستی، رفاه جامعه و ورزش ارائه شد.[۸۱] ‎

  • این یک نمودار سه بعدی آماری ست. که چارت حبابی Bubble chart خوانده می‌شود.

  • در این کار گرافیکی اطلاعاتی، زاویه دید یک بیننده را در برابر دو توپ زرد و آبی در تصویر فوق - و اینکه آن دو توپ در دید بیننده چگونه پدیدار می‌شوند در تصویر زیرین نشان داده شده‌است. این گونه طراحی‌ها در کتب درسی و در کتابچه‌های دستورالعمل برای کار برد وسایل پیچیده الکتریکی و مکانیکی نقش بسیار مهمی را ایفا می‌کنند.[۸۲]

  • نشانهای ایزوتایپ ورزشی مانند این علامت پاروزنی، ارتباطات را در مجامع بین المللی مانند المپیک بسیار آسان کرده‌است. به وجود آوردن این علامت نیاز به نوشتن برای راهنمایی به زبان‌های مختلف را از میان برد.[۸۳]

  • نشانهای گرافیکی ایزوتایپ، مانند این نشان که مواد آتش زا و محترقه را مشخص می‌کند. در داد و ستد و حمل و نقل بین‌المللی این مواد بسیار کمک کننده بوده‌است.

طراحی پویانما و گرافیکهای سه بعدی در رایانه‌ها

  • پویانمایی پیش از اختراع سینما و هنر فیلم برداری به وجود آمد. این پویانمایی از روی عکسهای ادوارد مویبریج[۸۴] است که در سال ۱۸۸۷ منتشر شده‌اند. امروزه با مدلهای ریاضی این گونه پویانمایی وارد دنیای رایانه‌ها شده‌است.[۸۵]

  • هنر گرافیک رایانه‌ای به همهٔ پدیدارهای اطلاق می‌شود که به صورت بصری با کاربران رابطه ایجاد می‌کنند. نقش ارتباطی گرافیک در رایانه‌ها امروزه شاید بیش از مفاهیم نوشته شده و پرونده‌های صوتی رایانه اهمیت دارد.[۸۶]

  • در این کار گرافیکی یک مکعب از جهات مختلف نشان داده شده‌است. امروزه با پیشرفت تکنولوژی ساختن نمودارهای گرافیک دینامیک از این گونه میسر است. با انیمیشنی از این گونه می‌توان تحول یک پدیده را در طول زمان نشان داد.[۸۷] :

  • با پیشرفت فناوری گرافیک رایانه‌ای ایجاد طرحهای سه بعدی پویا ممکن گشته‌است. این گونه کارها از لحاظ هنری هنوز گام‌های نخستین را بر می‌دارند.

آفیش [۸۸]، (آگهی‌های دیواری یا پوستر [۸۹])

آگهی‌های دیواری (آفیش به فرانسه و پوستر به انگلیسی) از زمانهای کهن وجود داشته‌اند. سنگ نگارهای باستانی ایران که داستان وقایع تاریخی را دربر دارند، «آکسون»های یونانیان و «آلبوم» رمی‌های باستان با طراحی‌هایشان و اطلاعاتی که در بر داشتند شباهتی با پوسترهای مدرن دارند. در یونان باستان نام ورزشکاران و لیست بازی‌ها بر روی ستون‌های چهار گوشه کنده می‌شد و آنها با نیروی آب یابردگان به آهستگی به دور خود می‌چرخیدند. رمی‌ها دیوارهایی را در چهارراه‌های مهم شهر سپید می‌کردند و آنها را به چهارگوش‌های مساوی تقسیم می‌نمودند و بر روی هرکدام از آن چهارگوش‌ها بازرگانان، رباخواران و برده فروشان آگهی‌های خود را با رنگ زغال یا گل اکر و سرخ می‌نوشتند و برای جلب توجه مشتریان آنها را با طرحی می‌آراییدند.[۹۰]

سنگ نگارهای باستانی

  • این سنگ نگارهٔ باستانی در نقش رستم داستان تاجگذاری اردشیر یکم نخستین پادشاه ساسانی را در بر دارد. در این نگاره روان داریورش هخامنش فره ایزدی را به اردشیر می سپارد. با این سنگ نگاره اردشیر قانونی بودن تبار ساسانیان ایران را به آوند جانشین بر حق هخامنشیان اعلام می‌دارد. در زیر سم اسب اردشیر اردوان پنجم اشکانی به خاک درغلطیده است و در زیر سم اسب داریوش گوماتای مغ (بردیای دروغین) افتاده است اردشیر در این سنگ نگاره برپایی شاهنشاهی را در میان ایرانیان، پس از غلبهٔ اسکندر به یادبود می‌دارد. در سنگ نوشتهٔ این نگاره به سه زبان پارسی، پارتی و یونانی می خوانیم: "این نگارهٔ کی اردشیر اورمزد پرست است که تبارش از ایزدان است" [۹۱]

  • با این پوستر سنگی در مرودشت استان فارس، شاپور اول ساسانی غلبهٔ ایرانیان را بر رمی‌ها، با زانوزدن فیلیپ لیسینیوس والریانوس امپراطور روم، به یادمان می‌دارد. به کین خواهی از سالهای خواری ایرانیان در زیر یوغ جانشینان اسکندر اعلام می‌دارد. بنا به نوشتهٔ شاپور: "درست در آن هنگام که ما بر اریکه پادشاهی استوار شدیم، امپراطور گردیانوس در سراسر امپراطوری رم لشکری از تبارهای گوث وجرمن فراهم نمود... و به نبرد با ما تاخت. رزمی بزرگ و رویاروی درگرفت. و سزار گوردیان به خاک افتاد و ما لشکر رم را درهم شکستیم. و رمی‌ها فیلیپ را به امپراطوری برگزیدند. و سزار فیلیپ نزد ما آمد برای پیمان آشتی و پانصد هزار دینار به باج داد برای زندگیش و سپس باجگذار ما شد" [۹۲]

  • در این سنگ نگاره در بانتی سری [۹۳](شهر زنان) در انگکور [۹۴] کامبوج ساخته در سال ۹۶۷ میلادی به وقف ایزد هندو شیوا ست در میانهٔ این نگاره شاه راوانای ده سر ایستاده ست که با دستهایش کوه را به لرزه‌ای گران آورده ست. و جانوران از دهشت به هر سوی گریزانند بزرگان و دانایان و از ما بهتران در نجوایند برای چاره جویی. بنا بر داستان شیوا با نهادن شصت پای خود بر کوه آن را از لرزیدن بازداشت. و راوانا برای هزار سال در زیر کوه به دام افتاد.[۹۵]

  • در سنگ نگاره‌های قرن نوزدهم میلادی در تنگه ساوشی، در حدود ۱۵ کیلومتری شمال غربی شهرستان فیروزکوه، وقایع زمان فتحعلی شاه نقش شده‌است. بزرگ‌ترین نقش برجسته این کتیبه‌ها، نقش شکارگاه با تصویر اسب، نیزه و شکارهایش است که در اطراف آن می‌توان عباس میرزا، علی قلی میرزا و علی نقی میرزا پسران فتحعلی شاه و همچنین نوادگانش را در حال شکار دید.

پدیداری صنعت چاپ

در نزدیکی‌های سال ۱۴۵۰ میلادی جوناتان گوتنبرگ[۹۶] کتابهای متعددی را در چاپخانه‌اش منتشر نمود. آلدوس مانتیوس [۹۷] طرح ساختن و صفحه بندی کتاب را به وجود آورد که بنیان انتشار کتاب را در غرب شکل داد. با اختراع روندار چاپ سنگی [۹۸] به وسیلهٔ آلیوس سنه فلدر [۹۹] از مردم چک در اتریش، در سال ۱۷۹۸، چاپ پوستر و آفیش عملی گشت. اگرچه پوسترهای دست نوشت از پیش وچود داشت اما آنها بیشتر برای اعلامیه‌های دولتی بودند. در انگلیس ویلیام کاکستون [۱۰۰] در ۱۴۷۷ چاپخانه‌ای بنانهاد [۱۰۱]. و نخستین پوستز را منتشر نمود.[۱۰۲] در ۱۸۷۰ نخستین پوسترهای تبلیغاتی ظاهر شدند.[۱۰۳][۱۰۴]

  • کتاب ارسطو به چاپ آلدوس مانتیوس در ۹۸ -۱۴۹۵ کتابخانهٔ باستانی پرگلیاسکو در تورین [۱۰۵]

  • برگی از کتاب هیپنروتماکیا پولیفیلی [۱۰۶] به نوشتهٔ فرانچسکو کلونیا [۱۰۷] و به چاپ آلدوس مانتیوس

  • کتاب چاپی از انتشارات ویلیام کاکستون در انگلیس - ۱۴۷۸ میلادی

  • چاپی چوبی از پاپ دوم قصه‌های کانتربوری به چاپ ویلیام کاکستون در ۱۴۸۳

تولد گرافیک مدرن

شاید بتوان گفت که پدر گرافیک مدرن ویلیام موریس [۱۰۸] است زیرا چاپخانهٔ کلمسکات [۱۰۹] او در نیمهٔ دوم قرن نوزدهم بسیاری از طراحی‌ها ی گرافیک بسیار مهم را تولید نموده و بازار مهمی در میان توانمندان برای کارهای گرافیک به وجود آورد. او در اکسفورد با نقاشانی چون سرادوارد بورن-جونز و دانته گابریل روزتی دوست شد و باهم گروه پیش از رافائل گرایان [۱۱۰] را به وجود آوردند. [۱۱۱]

  • طراحی پارچه: طاووس و اژدها، کار ویلیام موریس یک طراحی گرافیک تزیینی است. این گونه نقش‌ها در ۱۹۶۰ با جنبش هیپی دو باره زنده شد.(۱۸۷۸)

  • این طراحی موریس از نخستین تجربه‌های هنر گرافیک مدرن است.(۱۸۷۳)

  • کتاب طبیعت گوتیک The Nature of Gothic نوشتهٔ جان راسکین John Ruskin به وسیله انتشارات کلمسکات به چاپ رسید ٌصفحهٔ نخست این کتاب با تذهیب گرافیکی کلاسیک تزیین شده بود.

  • این کار که تلفیقی از خط و نقاشی و تزیین گرافیکی است، صفحه‌ای از رباعیات عمر خیام است که موریس آن را تذهیب نموده و بورن-جونز نقاشی‌های آن را کشیده‌است

+ نوشته شده در سه شنبه یازدهم مهر ۱۳۹۱ ساعت 21:26 توسط محسن نظری

هنر گرافیک2

ترکیب‌بندی‌های گرافیک در نقاشی‌های آسیایی چین و ژاپن و ویتنام

  • در این چاپ چوبی ژاپنی کار توشوسی شاراکو، [۳۹] در انتهای قزن هجدهم بسیاری از سادگی‌های ترکیب گرافیک دیده می‌شود. این سادگی درسطوح رنگی یک بعدی و ترکیب‌بندی استادانه با تضاد رنگهای گرافیکی کاربه چشم می‌خورد. چاپ‌های ژاپنی تاثیر عمیقی برهنرمندانی چون تولوز لوترک داشت.[۴۰]

  • طراحی و قلم گیری گرافیکی در این نقاشی چینی کار ما لین Ma Lin، در ابتدای قرن سیزدهم با شکستن تناسب‌های اندازه‌ای، به صورتی که فرد جلوی تابلو بسیارکوچکتر از شخص عقبی است و فرم درختها که به اهمیت شخصیت اصلی تابلو می‌افزاید در کارهای مدرن گرافیک تقلید می‌شود.[۴۱]

  • این نقاشی دیواری سلسله تانگ در قرن هفتم با سادگی طراحی استادانه و استفاده هوشمندانه از ترکیبهای موازی سلاح‌ها کلاه‌های قرمز و چکمه‌های سیاه سربازان و هماهنگی ترکیبی رنگها پیش آهنگ پوسترهای گرافیک مدرن است.[۴۲]

  • این طرح چاپ دستی ویتنامی دونگ هو Dong Ho با کنده کاری روی چوب به معنای مدرن گرافیک ترکیب‌بندی گرافیکی است که قدرت بارز آن چشمگیرست.[۴۳]

تزیینات گرافیک روی ظروف

طرح‌های گرافیک از دیر باز برای تزیین ظروف و گلدان‌ها و دیگر وسایل به کار گرفته شده‌اند.

  • گلدان یونانی با طراحی گرافیک کشتی پلسوس و آتلانتا در بازی‌های در سوگ مرگ شاه پلیاس. پاداش برنده کشتی که پوست و سر گراز کالیدون است در زمینهٔ طرح تصویر شده است. نامها با الفبای شالیکز در ابوآ نوشته شده است. (۵۵۰ پیش از میلاد)

  • این بشقاب مربوط به ۶۵۰۰-۵۵۰۰ سال پیش از میلاد در جامعه کشاورزی هلف [۴۴] در شمال بین‌النهرین و سوریه از طراحی گرافیکی ساده و محکم با تعادل هندسی تزیینی ساخته شده است. کوزه گران هلف منابع گل رس شان متفاوت از همسایگان شان بود و این بر کیفیت تولیدشان می‌افزود. [۴۵]

هنر گرافیک و بومیان آمریکا

  • هنر و مذهب برای بومیان آمریکا تفکیک ناپذیرند. این بومیان با بیش از پانصد گروه متفاوت فرهنگی و ملیت های تباری طرح‌های هوشمندانه و گستاخانهٔ گرافیکی را برای تزیین ابزارهای دینی و اشیای روزمره خود به کار می‌برند.[۴۶]

  • نازکا Nazca ها که از بومیان کشور پرو هستند بخاطر کوزه گری رنگ آمیزشان و طرحهای استوار گرافیکی آنها شهرت یافته‌اند.[۴۷]

  • بشقابی سنگی از بومیان می سی سی پی آمریکا با طرح گرافیکی مار زنگی پردار [۴۸]

  • این گلدان رس ساخته مردم مایا، ایزد دنیای زیرین را نشان می‌دهد که جامهٔ خود را به دست ایزد جوان ذرت و با یاری یک کوتوله و یک گوژپشت از دست داده و برهنه شده است. شمال پتن، گواتمالا قرن هفتم تا دهم میلادی [۴۹]

هنر گرافیک در نزد مردم مایا و ازتک

  • رساله بورجیا که [۵۰] اینک در کتابخانهٔ اپوستلیک واتیکان [۵۱] است یکی از معدود دستنوشته‌های قوم ازتک است که نابود نشده است. بسیاری را باور براین ست که این رساله متعلق به بومیان ساکن در بلندی‌های مرکزی مکزیک در نزدیکی پوبلا [۵۲] می‌باشد. این مکان پیش ازغلبه اسپانیایی‌ها در زیر فرمانروایی قوم ازتک بوده است. [۵۳]

  • رساله بوربونیکوس [۵۴] اندکی پیش از غلبه اسپانیایی‌ها بر مکزیک به دست کاهنان قوم ازتک نوشته شده است. مانند همهٔ رساله‌های پیش از آمدن اروپایی‌ها به آمریکا این رساله همه با تصویرهای گرافیک است. اگرچه بعدها تفسیری به زبان اسپانیولی بر آن افزوده شده است[۵۵]

  • رساله درزدن [۵۶] کتابی کهن از قوم مایا ست. این کتاب تصویرشده در قرن یازدهم یا دوازدهم میلادی متعلق به قبیله یوکاتکان [۵۷] مایاست که حاوی طرح‌های گرافیکی بسیار بارز می‌باشد. بسیاری از بخشهای کتاب شامل مراسم آیینی (از چمله گاه شمار آن) ویا ستاره بینی است. خطای یادکرد: خطای یادکرد: برچسب تمام کنندهٔ بدون برچسب

  • تمدن مایا به خاطر هنر، معماری، ریاضیات، و سامان ستاره شناسیش درخور توجه است. در سان بارتولو در بخش پتن در شمال گواتمالا نقاشی‌های دیواری مربوط به قرن اول میلادی تصاویر گرافیک ایزد ذرت را در بر دارند. رنگ آمیزی این تصاویر آرام و بی تظاهر است و شیوهٔ کار با وجود قدمت پخته و استادانه ست. .[۵۸]

هنر گرافیک در آفریقا

  • این نگاره بخشی از نقاشی حبشه ایست که با قلم گیری و رنگ آمیزی گرافیک خود پیش گام بسیاری از ارته‌های به کاربرده شده در پوسترهای مدرن است. (قرن هفدهم)

  • استفاده از طرح گرافیکی جسورانه با بکاربری نوار پهن رنگ آمیزی که بر قدرت کنده کاری می‌افزایند از خصوصیات چشمگیر هنر آفریقاست. در میان مردمان ایگبو Igbo این چنین پیکره‌ها را مردان می‌تراشند و زنان رنگشان می‌زنند.

  • کوزه گری دست ساخت مردم کبیل Kabyle قدمتشان به دوهزارسال پیش از میلاد می‌رسد. این تصویر بازساختی از نمونه‌های قدیمی است. تا به امروز زنان کبیل ظروف خود را با طرح‌های گرافیکی هندسی زیبا می‌آرایند. [۵۹]

  • در این ماسک آفریقایی ناپیوستگی چشمگیر میان بخشهای سطوح رنگ شده و کنده کاری خود ماسک از ویژگی‌های هنر آفریقا بود که از همان ابتدا موجب شیفتگی تماشاگران غربی گردید. این ماسک ساختهٔ مردمان تسوگو [۶۰] در منطقهٔ رودخانهٔ اوگوی [۶۱] در کشور گابون است. (قرن نوزدهم یا ابتدای قرن بیستم)

موندریان و ساده‌سازی

پیت موندریان Piet Mondrian نقاش هلندی در سالهای ۲۱-۱۹۲۰ با شجاعت به ساده پردازی طراحی و ترکیب‌بندی در نقاشی پرداخت و تنها از رنگهای خام آبی، زرد، قرمز، به همراه سیاه و سفید برای رنگ آمیزی کارهایش استفاده نمود. تجربه‌های او در این زمینه‌ها راه‌های نویی را برای هنرمندان گرافیک باز نمود. موندریان با ترکیب‌بندی‌های قرمز، آبی، زرد خود نشان داد که هر گونه دگرگونی اندک در جابجایی سطوح رنگی و تناسب اندازه‌های آنها می‌تواند احساس بالقوهٔ یک تابلو را به کلی دگرگون نماید. و این پیام گرافیک مدرن است. او باشجاعت از ترکیب‌بندی‌های خود می‌کاهید تا به ساده‌ترین و خردترین ترکیب هماهنگ دست یابد. مینی مالیزم او برای هنرمندان گرافیک که می‌باید پیامی را به صورت سرراست و با حداقل مداخله عوامل خارجی به مخاطب برسانند موهبتی بود.(۱۹۳۹)[۶۲]

«ترکیب‌بندی شماره ۱۰» اثر پیت موندریان سال ۴۲-۱۹۳۹

انسان با تصویر سخن می‌گوید

  • این علامت «سگ ممنوع!» در اسپانیاست. تصویر سگ (پیکتوگرام) pictogramme یا نمانگار خوانده می‌شود.[۶۳] دایره قرمز با قطر مورب آن رسانندهٔ اندیشه ممنوعیت می‌باشد. وانرا (ایدئو گرام) idéogramme یا ایده نگار' می‌خوانند.[۶۴] ارزش ایده نگار در آنست که دریافت پیام ازاین علامت، به فرهنگ، زبان، ودرجهٔ تحصیلات مخاطب بستگی ندارد.

  • علاماتی که رساننده آوا هستند «۳۰ گار» به جای « سیگار» را ریباس rébus (از لاتین به معنای «به وسیله») می‌خوانند. مانند این علامت که به فرانسه می‌گوید «یک کشیش بزرگ، پر از اشتها از سراسر پاریس گذشت بدون نهار»[۶۵] ریباس‌هایی از این سان برای سرگرمی و شوخی اند. ولی در گذشته آنها نقش مهمی، در ایجاد الفبای آوایی بازی کرده‌اند.[۶۶]

  • این نشان خانوادگی بوربون‌های اسپانیا است که ترکیبی از نشانهای کاستیل، آراگون، ناوار، گرانادا و بوربون-آنژو است. نشان‌های نمادین از زمانهای باستان برای تبارها و ملیت‌های مختلف وجود داشته‌است.[۶۷] طراحی نشانهای خانوادگی Héraldique مبتنی بر قواعدی مشخص می‌باشد. این قواعد بصورت ترتیبی دقیق و اصولی محکم توصیف شده‌اند.[۶۸]

نشان‌های بازرگانی

هرگونه نام، نماد، نشان، شکل، حرف و واژه که مورد استفادهٔ یک تولید کننده یا بازرگان باشد تا کالاهای او را از دیگر کالاهای همسان که دیگر تولید کنندگان آنها را تولید می‌کنند ممتاز نماید علامت بازرگانی Trademark خوانده می‌شود. علامت بازرگانی یک نوع دارایی شخصی است که معمولاً به ثبت رسانیده می‌شود تا به دارنده آن اطمینان دهد که هیچ کس دیگر حق استفاده از آن را ندارد.[۶۹]


  • این کار گرافیک فرانک ماسون رابینسون Frank Mason Robinson در ۱۸۸۵ نماد بازرگانی Logotype کوکاکولا است. که بیش از یک قرن ماندگار مانده‌است. یک کار گرافیکی زیبا می‌تواند احساس وفاداری را در مشتریان ایجاد کند.[۷۰]

  • نماد بازرگانی فولکس واگن یکی از ساده ترین نشانها در جهان است که بلافاصله قابل شناسی است[۷۱] و از این دوی یکی دیگر از نخستین تجربه‌های موفق هنر گرافیک مدرن است. این لوگو را فرانتس زویر ریمسپیس Franz Xaver Reimspiess طراحی نموده‌است. [۷۲]

  • گوگل یک کمپانی نسبتا جوان است. این طرح ساده کار روث کدار Ruth Kedar است که مینیمالیزم موندریان را تداعی می‌کند. بنا به گفته روث کدار این نشان بازیگوش و به فریب دهی ساده‌است. و آنقدر زیرکانه‌است که به نظر ناطراحی می‌آید و خواندنش سهل است. رنگها یاد آور کودکان است در هنگام بازی... بافت هر حرف به صورت نا مزاحمی با سایه کاری رنگی برجسته شده و این در همان حال که به طراحی سنگینی می‌دهد سبک است." [۷۳]

  • این شکل ساده یک پروانه که نماد بازرگانی کمپانی MSN (The Microsoft Network) است، یک کار گرافیکی ست که پیام سیرو سیاحت در اینترنت را با از «هر چمن گلی» به زیبایی می‌آمیزد.

+ نوشته شده در سه شنبه یازدهم مهر ۱۳۹۱ ساعت 21:23 توسط محسن نظری

هنر گرافیک

نخستین کتابهای گرافیک: اسلیمی

کتا‏‏‎بهای دینی بهترین مثال برای طراحی گرافیک می‌باشند. از جمله این کتابها می‌توان کتابهای انجیل را که در قرن‌های ششم تا نهم میلادی در صومعه‌های ایرلند، اسکاتلند و انگلیس وجود داشت نامبرد. چهار نمونه از کارهای گرافیک در این کتابها را در اینجا نشان می‌دهیم. این کتابها از کارهای گرافیکی عربها و مسلمانان تاثیر پذیرفته‌اند. مسلمانان که نمی‌توانستند مانند یونانیان و رمی‌ها از شکل انسان در تزیین ساختمان‌ها و کتابهای خود استفاده برند. شکل‌های هندسی و خط نگاری را برای ایجاد طرح‌های تزیینی انتزاعی بکار بردند و از این رو اروپائیان این کارهای گرافیک را اسلیمی آرابسک [۲۱] (عرب‌وار) می‌خوانند.[۲۲]

  • برگی از انجیل دست‌نویس لیندیز فارن [۲۳]، در پایان قرن هفتم یا اوائل قرن هشتم.

  • یک کار گرافیک از انجیل دست‌نویس لیکفیلد [۲۴] مربوط به قرن هشتم.

  • صفحهٔ آغاز انجیل مارک در کتاب دورو [۲۵] مربوط به قرن هفتم.

  • طراحی گرافیک راهبان ایرلندی در کتاب کلز [۲۶] استفاده از آرابسک را به اوج زیبایی رسانده‌است. هر صفحهٔ این انجیل با طرحی گرافیک آغاز می‌شود. مربوط به قرن ششم تا نهم

کارهای گرافیک در قرآن‌های دست‌نویس

در کشورهای اسلامی کهن‌ترین طرح‌های گرافیک و خطاطی را می‌توان در قرآن‌های خوشنویسی شده یافت که با مرکب سیاه روی کاغذهایی از پوست آهو یا پاپیروس با خطوط زاویه‌دار٬ مانند خط کوفی٬ نوشته شده‌اند. خطوط قرآنی در سده هشتم میلادی آشکار شدند و در سده دهم به کمال نسبی رسیدند. بعدها صفحه‌آرایی٬ حاشیه‌کاری٬ تذهیب و دیگر تکنیک‌های یپیچیده به لحاظ تزیین به‌وچود آمد. در سده دوازدهم میلادی خط نسخ به اوج زیبایی و خلوص رسید این خط برخلاف کوفی زاویه‌دار نبود و از فرم‌های هلالی و منحنی‌ها تشکیل شده بود. این خط در سراسر جهان اسلام گسترده شد. در کنار نسخ شیوه‌های دیگر مانند مُحقَّق، ریحان، ثلث، رقاع و توقیع نیز استفاده می‌شد. هر یک از این خطوط کاربرد مجزایی داشتند و در نوشتن قرآن٬ یا برای تزیین بناها و ظروف سفالی و اشیاء فلزی و پارچه‌بافی و یا در نگارش نامه‌ها و امور دیوانی به کار گرفته می‌شدند.[۲۷]

  • برگی ازکار گرافیکی ایرانی در قرآن دست‌نویس، قرن یازدهم میلادی.

  • برگی ازکار گرافیکی در قرآن مصری دوره عباسی، در قرن نهم یا دهم میلادی.

  • برگی ازکار گرافیکی در قرآن ایرانی دست‌نویس دوره تیمور در ازبکستان، قرن پانزدهم میلادی.

  • برگی ازکار گرافیکی در قرآن کوفی دست‌نویس در قرن دوازدهم.

خطاطی و خوش‌نویسی

  • خوش‌نویسی و خطاطی در طول تاریخ و درمیان همهٔ اقوام ارجمند بوده‌است. از خطاطی فصیح و با شکوه برای رسمیت دادن به پیمان نامه‌ها و تعهدات رسمی استفاده می‌شود. برای نمونه در این قباله یا ارکوند [۲۸] آلمانی زیبایی طراحی گرافیک به این برگه رسمیت داده و پیام آور ارزش این قباله‌است.[۲۹]

  • هنر خطاطی گرافیک همچنین از رازگونه‌ای معنوی برخوردارست که با دل و احساس بیننده رابطه برقرار می‌کند. این چنین است که در نوشتن کتابهای دینی و شعری از این هنر استفاده می‌شود تا در خواننده احساسی آشاوان پدید آورد. هنر خطاطی در صومعه‌های غرب به وسیله راهبان به وجود آمد.[۳۰]

  • در کشور چین درطول قرون از خطاطی برای رساندن رابطه‌های معنوی و افکار فیلسوفانی چون کونفسیوس و افکار مکتب‌های صدگانه فلسفه (諸子百家; zhūzǐ bǎijiā") استفاده می‌شود. هنر خوش‌نویسی در چین به دو هزارسال پیش از میلاد بازمی‌گردد. [۳۱]

  • هنر خطاطی چین در قرن سوم پیش از میلاد شاید به وسیلهٔ هنرمندان فراری در زمان جنگهای استانهای چین وارد کره شد. خطاطی در عصر آسوکا (۶۴۶-۵۵۲) وارد ژاپن شد، این در هنگامی بود که ژاپنی‌ها به مذهب بودا گرویدند و سایر ویژگی‌های فرهنگی چین و کره را پذیرفتند. ژاپنی‌ها شعرهای چار بیتی هایکو [۳۲] را با خط زیبا بر روی پرچمها می‌نویسند و آن‌ها را برای تزیین جشن‌هایشان بکار می‌برند.[۳۳]

کارهای گرافیک و مینیاتور

+ نوشته شده در سه شنبه یازدهم مهر ۱۳۹۱ ساعت 21:23 توسط محسن نظری

هنر گرافیک در زندگی مدرن

امروزه هنر گرافیک در همهٔ ابعاد زندگی مدرن به ویژه در هنر معماری رخنه کرده‌است.[۱۴۱]

  • این ساختمان کار فرانک گهری [۱۴۲] در سیاتل واشنگتن از نفوذ طراحی گرافیک مدرن گواهی می‌دهد.

  • این گذرگاه مارپیچ در روزل پوینت از دریا و ساحل به صورت کانواسی برای ایجاد پوستری در طبییعت بهره گرفته‌است.

  • این صندلی کار هنرمند هلندی گارت ریتولد [۱۴۳] است. نفوذ هنر گرافیک مدرن را امروزه در بسیاری از لوازم آشپزخانه و اتاق نشیمن و غیره می‌توان دید.

  • در طراحی هتل استیجن برگر[۱۴۴] در الگونای [۱۴۵] مصر مینی مالیزم به همراه ترکیبات هندسی یک رنگه (مونو کرماتیک) از هر زاویه دید کمپوزسیون گرافیکی هماهنگ و استواری را ایجاد کرده‌است.

+ نوشته شده در سه شنبه یازدهم مهر ۱۳۹۱ ساعت 21:21 توسط محسن نظری

نسل پنجم گرافیک؛ طراحی یا تقلید؟

اشاره: رسانه خود پیام است اما این پیام نیازمند شناخت، درک و کاربرد صحیح است. در این میان می‌توان از رسانه جدید و نوینی با نام اینترنت یاد کرد که اگر برخوردی سطحی و منفعل با آن داشته باشیم جز تقلید بهره و نصیبی نخواهیم برد. تقلید و کپی از اینترنت در زمینه گرافیک و طراحی در میان طراحان و دانشجویان جوان این رشته اگر از سوی محافل آکادمیک و حرفه‌ای مورد توجه و نظارت قرار نگیرد می‌رود که به یک معضل جدی تبدیل شود و روح ابتکار و خلاقیت را در نسل جدید هنرمندان این رشته بخشکاند. این موضوع و ارزیابی وضعیت گرافیک در کشور را طی گفت‌وگویی با بیژن جناب از طراحان برجسته کشور در میان گذاشته‌ایم. جناب؛ از طراحان نسل سوم گرافیک ایران، دانش‌آموخته دانشگاه تهران و از شاگردان برجسته مرحوم ممیز است. وی چندین سال در دانشگاه‌های تهران، الزهرا و دانشگاه آزاد در مقطع کارشناسی ارشد تدریس کرده و از نزدیک با مسائل و مشکلات آموزشی در این زمینه آشناست. متن گفت‌وگو با ایشان در ادامه از نظرتان می‌گذرد.


اگر بخواهیم از منظر طراحی و design نیم نگاهی به وضعیت تبلیغات در کشور داشته باشیم. ارزیابی شما در این زمینه چیست؟
برخی گرافیک را به دو قسمت هنری و تجاری تقسیم کردند.اما راستی چرا گرافیک تجاری و هنری باید از هم جدا باشند؟ زمانی‌که هدف از طراحی یک پوستر یا یک جلد کتاب فروش بیشتراست، مثلا طراحی بر روی جلد کتاب را در نظر بگیرید که بعضا آن را گرافیک هنری قلمداد می‌کنند و قاعدتا هدف از طراحی، فروش کتاب با تیراژ ۳ هزار است.حال شما محصول دیگری نظیر پودر را در نظر بگیرید که بر روی بسته بندی آن طراحی انجام می‌شود و هدف ازطراحی پودر فروشی با تیراژ بسیار بیشتر یعنی حدود ۳ میلیون عدداست. همان‌طور که اشاره شد،بحث فراوانی و تعداد مخاطبان مطرح است.شخصی که پوستر شکسپیر را طراحی می‌کند،می تواند با یک جامعه کوچک ۳۰۰و ۴۰۰ نفری به راحتی ارتباط برقرار کند و در حالت کلی عده محدودی از افراد جامعه از تئاتر شکسپیر شناخت دارند ولی در مقایسه، طراحی بسته بندی پودر با مخاطب چندین میلیونی کار بسیار دشواری است و هدف طراح آن است که محصول با توجه به نیاز بازارو تقاضای مخاطبان به فروش رود. گذشته از آن،بسته بندی پودر می‌تواند بزرگترین و بهترین عامل انتقال بصری، هنری و زیباشناختی در جامعه باشد ویک طراح سلیقه بصری و زیبا شناختی جامعه را با طرح زیبا و مناسب و منطقی افزایش می‌دهد؛ این رخداد و اتفاق کمی نیست ولی متأسفانه عده ای گرافیک را تقسیم کرده و یک عده مدعی گرافیک هنری و عده ای دیگر مدعی گرافیک تبلیغاتی هستند. طراحی که به فعالیت تبلیغاتی می‌پردازد، نیازمند آن است که از روانشناسی و جامعه شناسی کشور گاهی و از فرهنگ جامعه خود شناخت مناسبی داشته باشد. البته خوشبختانه امروزه این شکاف کمتر شده و گروه‌های تبلیغاتی رو به افزایش و گروه‌های هنری در اقلیت هستند.

همانطور که می‌دانیم، تبلیغات محیطی از دهه ۳۰ آغاز شده، در طول این مدت گذشته از فرآیندهای سیاسی و اجتماعی چه عوامل دیگری در نوع و روش ارائه تبلیغات تأثیر گذار بوده‌اند؟
من نمی خواهم وارد مسائل سیاسی و اجتماعی شوم ولی فکر می‌کنم نسل پنجم گرافیک ایران به لحاظ امکانات و ابزار فرصت بیشتری دارد و این نسل با بهترین فرآیندهای ارتباط جمعی جدید روبرو است. زمینه برای رشد در محیطی با فناوری‌ها و تکنولوژی‌ها به روز فوق العاده است. البته نباید فراموش کرد ، زمانی‌که کامپیوتر وارد کشور شد، خیلی افراد مخالف آن بودند. در حالی‌که کامپیوترهمانند قلمو یک ابزار است و باید به طرز صحیح و درست از آن استفاده کرد. بعدها که اینترنت وارد عرصه گرافیک شد به علت عدم آشنایی با زبان انگلیسی افراد به شکل بصری با این پدیده برخورد کردند وتنها به بررسی تصاویر پرداختند اما امروزه می‌بینیم که طراحان جدید با رویکردی منفی با اینترنت و قابلیت internationalityآن برخورد می‌کنند. از سوی دیگر حتی نمی توان به فضای سایبر اطمینان داشت و یکی از امتیازات دفاتر original آن است که مشابه کار طراح در جای دیگری یافت نخواهد شد و متعلق به خود طراح باشد. البته مشابه این اتفاقات را بسیار در جامعه خود می‌بینیم به طور مداوم شاهد نسخه برداری غیر مجاز از طرح‌های مختلف تبلیغاتی هستیم.

رسانه‌های جدید افراد را مداوم در معرض تصاویر قرار می‌دهند. به نظر شما تأثیر این رسانه‌ها بر سواد بصری افراد جامعه از منظر تبلیغاتی چگونه است؟
به نظر من دید بصری جامعه ما نسبت به چند سال پیش پیشرفت کرده است. مهمترین مثالی که می‌توان در این زمینه ذکر کرد، بسته بندی و کیفیت مناسب اجناس و کالاهای خارجی است. مخاطبان چون از فرم بسته بندی، رنگ و کیفیت کالا لذت می‌برند در نهایت به محصولی که درون بسته بندی است اعتقاد پیدا می‌کنند. بسته بندی در کشور ما عمر زیادی ندارد اما چند سالی است که بسته بندی به صورت علمی انجام می‌شود. شاید یک دهه یا بیشتر زمان لازم است که شاهد نتایج فرهنگ‌سازی باشیم که از طریق تبلیغات و بسته بندی بر روی اجناس ایجاد و انتقال داده می‌شود. اگر هدف ما این باشد که تمام کشور را با جمعیت ۷۰ میلیونی پوشش دهیم، کار کمی نیست و در این فرآیند احتمال دارد که در مورد برخی استانها زودتر و برخی دیرتر به نتیجه برسیم. اما تدریجا بعد از گذشت دو دهه، همه کشور با توجه به فرهنگ‌های مختلف در مسئله زیبا‌شناختی با هم اشتراک نظر نسبی پیدا کرده و دارای یک فرهنگ بصری و زیباشناختی یکسان می‌شویم. اگر هدف آن باشد که طراحی بسته بندی محصول، مناسب انجام شود، باید دانست آن کالا در کدام قسمت کشور فروخته می‌شود. چون نقاط مختلف کشور فرهنگ‌های متفاوتی دارند و طراح گرافیک باید نسبت به فرهنگ‌های متنوع یک بررسی دقیق انجام دهد.
این قبیل فعالیت‌ها، تیمی و گروهی است، پایه و اساس آن از دانشگاه آغاز می‌شود اما متأسفانه به این مسئله در دانشگاه فعلی چندان اهمیت نمی‌دهند.

شما به عنوان شخصی که سالها در زمینه گرافیک تدریس کرده‌اید، ضعف آموزش گرافیک و طراحی در ایران را ناشی از چه می‌دانید؟
مشکل دانشگاه فعلی ما برنامه‌ریزی آن ا ست. به نظر من دانشگاه تهران در کشور، دانشگاه مادر است و سایر دانشگاه‌ها پیرو آن هستند. دانشگاه مادر با توجه با پتانسیل‌ها و ظرفیت‌ها می‌تواند جهش خوبی داشته و سیستم آموزشی و برنامه‌ریزی را تغییر دهد. بنده ۳۰ سال پیش دانشجوی دانشگاه تهران بوده‌ام، هم اکنون وضعیت تدریس مشابه روشی است که ۳۰ سال پیش ما، آن دروس را گذراندیم. باید برنامه‌ریزی جدیدی صورت گیرد. فراموش نکنیم گرافیک بخشی از تبلیغات است، اما این‌که چرا نباید تبلیغات در دانشگاه تدریس شود؟ چرا برنامه‌ریزی و خط مشی جدیدی به لحاظ تقسیم کلاس‌ها و برنامه ‌های جدید آموزشی انجام نمی شود؟ همچنان بی پاسخ است. به عقیده من این بزرگترین اشکالی است که می‌توان به رشته گرافیک در کشور وارد کرد. سایر دانشگاه‌ها چون از دانشگاه تهران تبعیت می‌کنند، همان روش‌ها را دنبال کرده و دانشگاهی را نمی بینیم که روشی متفاوت از روش دانشگاه تهران داشته باشد. اگر نگاهی به کشورهای پیرامون داشته باشیم، متوجه می‌شویم که اسامی کلاس‌های پوستر، تصویر سازی و ارتباط تصویری در مراکز آموزشی آنها تغییر کرده است. برای این کار نیازی نیست که گروهی تحقیقاتی به ترکیه و انگلیس بفرستید و ببینید در آنجا چه برنامه‌ریزی انجام شده است؟
کافی است از تکنولوژیهای جدید نظیر اینترنت استفاده کرده و وارد سایت دانشگاه ترکیه شوید و ببینید که کلاس‌های گرافیک و تبلیغات از سال اول تا آخر دارای چه ارتباطی است.
بنابراین لازم است که در امر آموزش کمی فکر و تحقیق انجام شود و استادان از انگیزه لازم برخوردار باشند تا دانشجویان به نتیجه مطلوبی برسند. واقعا تا چه زمانی این دروس باید به این شیوه تکرار شود؟ در تمامی این امور باید تحولی ایجاد شود بزرگترین ایرادی که در دانشگاه تهران می‌بینم، عدم رسیدن به برنامه‌ریزی دقیق، زیبا، درست و منطقی است.

از شاخص‌های عمده در طراحی به روز بودن و همراهی آن با خلاقیت و نوآوری است. آیا طراحان ما به این موضوع توجه دارند؟ ارزیابی شما چیست؟
من شخصا در زمینه کار طراحی، فضای خیلی خلاق، زیبا و متفاوت از یکدیگر نمی بینم. امروزه با گسترش روز افزون تکنولوژی‌های جدید نظیر اینترنت طراحان تبدیل به مقلدان بسیار خوبی شده‌اند که به شکلی صحیح از اینترنت استفاده نمی کنند. اگر قرار باشد طراح، آرم‌ها و شکل‌ها را از اینترنت برداشته و در اختیار مشتری قرار دهد، واقعا چرا مشتریان هزینه را به طراح بپردازند؟ خود مشتریان می‌توانند چنین کاری کنند. گاهی اوقات با خود می‌گویم مشتریان ما به چه دلیل کار را به طراح سفارش می‌دهند در حالی‌که می‌توانند از اینترنت با بسته‌بندی و آرم های متنوع سایت‌های گوناگون استفاده کنند.
با چنین شرایطی اگر خلاقیتی هم باشد، متعلق به ما نیست بلکه مربوط به سایت‌هایی است که می‌توانید عضو شوید و طرح‌ها را به راحتی بخرید بدون آن‌که زحمتی بکشید. بخشی از این مشکل به دانشگاه و دانشجویان باز می‌گردد. حتی گاها با دانشجویانی مواجه بودم که طرح‌ها را از اینترنت برداشته و خود را اینگونه توجیه می‌کردند که این نحوه استفاده با ایده ما ترکیب می‌شود و نتیجه آن ایجاد یک ایده نو و جدید است. به روز بودن را برخی افراد مقلد بودن ترجمه کرده اندو خلاقیت جای خود را به تقلید داده است. همین دانشجویان در طول تحصیل در زمینه کار طراحی مشغول به فعالیت می‌شوند و بعد از فارغ التحصیلی خود را طراح می‌دانند. در نهایت، کسانی که از دانشگاه فارغ التحصیل می‌شوند بدون وقفه و شاگردی کردن با خرید یک دستگاه کامپیوتر وارد اینترنت می‌شوند. البته باید ذکر کنم که منظور من از شاگردی کردن، کار نزد طراحان برجسته و کسانی‌که تجربه بیشتری دارند است و اینکه فرد در یک مدت کوتاه ۳یا ۴ ماهه طراحی کند و کار یاد بگیرد بدون آن‌که انتظار مالی داشته باشد. حتی تا کنون با دانشجویی برخورد نکرده ام که واحدی با آن با نام کار آموزی داشته باشند و اگر هم باشد به شکل روتین برخورد می‌کنند. در حالت کلی،دانش آموختگان طراحی با توجه به سیستم آموزشی ضعیف و کهنه، توانایی خلاقیت و سازندگی در طراحی را ندارند ومن معتقدم اگر بخواهیم خلاقیت پرورش پیداکند بایدبه شکل تجربی آن را فرا گرفت. البته بخشی از آن هم به دانشگاه بر می‌گردد و اساتید باید در دانشگاه مبلغ و مشوق این قضیه باشند. یکی از خصوصیات من در دانشگاه، تشویق دانشجویان خوبی بود که شاگردی کنند. اکنون واقعا چند درصد دانشجوی فعلی جذب دفاتر اساتید می‌شوند و می‌بینیم که بعضا کسانی که در دانشگاه تدریس می‌کنند شاید خودشان هم شاگردی نکرده باشند به همین دلیل هم، اعتقاد به پذیرش دانشجو ندارند.
در نهایت، آنچه در حال رخ دادن است، اتفاق چندان شایسته ای نیست. استقبال مشتریان از یک سو وعدم برخورد با طراحان در دانشگاه موجب می‌شود که تقلید حق طبیعی قلمداد شود و هیچ امتیازی از طراحان مقلد کسر نشود.

چه باید کرد که تبلیغات ما برای جذابیت و تأثیرگذاری بیشتر بر مخاطبان، هم‌زمان از عناصر بومی و مدرن روز استفاده کنند، اصولا آیا جمع این دو ممکن است؟
در ابتدا باید اشاره کنم که فرآیند ارتباط جمعی در سال‌های آینده زمینه را برای ارتباطات هرچه بیشتر فراهم می‌کند. مخاطبان ما با کمک اینترنت به هم نزدیک می‌شوند. مثلا من می‌توانم سایتی را تماشا ‌کنم که فلانی شخص در فلان شهر همان سایت را می‌بیند. مثلا در جام جهانی که گذشت بسیاری از افراد درک می‌کردند که، لگو چه چیز را می‌گوید وجریان مرتبط با آن نظیر قدرت بصری، تنوع، سرعت و آفریقایی بودن را درک می‌کردند. اگرچه لگو به نحوی می‌خواست بومی بودن را نشان دهد ولی رنگ و بوی بین‌المللی بسیار بیشتر به چشم می‌خورد. اگر طرح و ایده ای بخواهد با تمام دنیا سخن بگوید، باید به زبانی متکی باشد که همه آن را خوب می‌شناسند. امروزه خیلی کشورها مسائل بومی را کلاسیک کرده‌اند و به نحوی از آسیب به آن جلوگیری می‌کنند و از آن با عنوان افتخارات ملی و موزه‌ای یاد می‌کنند. در واقع به روز بودن و بومی بودن به این معناست که به زبان جهانی سخنن بگوییم و ارزشها. اصالت فرهنگی خود را در طراحی حفظ کنیم.

از نگاه شما، چگونه می‌توان نظارت در زمینه تبلیغات و طراحی‌ها را بهبود بخشید؟
من پایه نظارت‌ها واین‌که چطور می‌توان کنترل کیفی کرد را به دانشگاه ارجاع می‌دهم. پایه تمام توسعه نیافتگی رشته ما دانشگاه است. دانشجویی که در دانشگاه تحصیل می‌کند باید خواسته های استاد را اجرا کند و به عقیده من دانشجو مقصر نیست بلکه خواسته‌های استاد است که دانشجو را تغییر شکل و فرم می‌دهد. زمانی‌که دانشجوی فارغ التحصیل وارد جامعه می‌شود، نمی داند که چه چیزی را طراحی کند، چطور می‌توان انتظار داشت به بیراهه نرود ریشه این مشکل فضای علمی است که دانشجو در آن شکل گرفته و آموزش دیده است. من شخصا نمی دانم باید چه نظارتی داشت به جز آن‌که بافت فرهنگی وهنری باید با برنامه های علمی روز متحول شود.

+ نوشته شده در سه شنبه یازدهم مهر ۱۳۹۱ ساعت 21:20 توسط محسن نظری